Wiesz, ile ciepła ucieka przez szyby w Twoim domu? Szyba niskoemisyjna potrafi tę stratę zmniejszyć kilkukrotnie, ale tylko wtedy, gdy wiesz, jaki pakiet wybrać.
Sama obecność powłoki niewiele dziś mówi o oknie, ponieważ okno bez niej nie osiągnie współczynnika Uw 0,9 W/m²K, którego warunki techniczne WT 2021 wymagają w nowo projektowanych budynkach. Różnice zaczynają się w konfiguracji pakietu: w liczbie powłok, rodzaju gazu i w relacji współczynnika Ug do współczynnika g. Dobrze dobrana szyba niskoemisyjna zatrzymuje ciepło w domu, a przy tym nie odcina zbyt mocno zysków ze słońca. Warto też wiedzieć, jak zachowuje się na co dzień, bo część jej efektów łatwo wziąć za usterkę.
- Powłoka niskoemisyjna to warstwa srebra o grubości kilku nanometrów, która odbija promieniowanie cieplne z powrotem do pomieszczenia.
- Bez powłoki niskoemisyjnej okno nie spełni wymagania Uw ≤ 0,9 W/m²K z warunków technicznych WT 2021.
- Pakiet trzyszybowy ma dwie powłoki i o połowę niższe Ug, ale przepuszcza mniej światła i energii słonecznej niż dwuszybowy.
- O wyborze pakietu decyduje relacja Ug do współczynnika g, a ta zależy od strony świata i wielkości przeszkleń.
- Rosa na zewnętrznej szybie w chłodny poranek wynika z dobrej izolacyjności pakietu i nie oznacza jego wady.
- Obecność powłoki potwierdzisz w karcie technicznej okna, testem płomienia albo detektorem powłok.
Jak działa szyba niskoemisyjna, czyli co robi niewidoczna powłoka
Każda ogrzana powierzchnia oddaje ciepło w postaci promieniowania podczerwonego. Tę zdolność opisuje emisyjność (ε), czyli liczba od 0 do 1: im niższa, tym mniej ciepła materiał wypromieniowuje. Zwykłe szkło ma emisyjność ok. 0,84, dlatego łatwo oddaje ciepło z pokoju w stronę chłodnej zewnętrznej tafli.
Powłoka niskoemisyjna przepuszcza światło widzialne, ale odbija promieniowanie cieplne z powrotem do wnętrza. Według danych producenta szkła przy temperaturze minus 10°C na zewnątrz wewnętrzna powierzchnia pojedynczej szyby ma ok. minus 2°C, a dwuszybowego pakietu z powłoką ok. 15°C. Dzięki temu przy oknie nie czuć chłodu, a para rzadziej skrapla się na szybie od strony pokoju.
Powłoka miękka i powłoka twarda
Powłoka magnetronowa, czyli miękka, jest napylana w próżni na gotową taflę i ma emisyjność mniej więcej o rząd wielkości niższą niż twarda. Jest jednak wrażliwa na zarysowania, dlatego pracuje wyłącznie wewnątrz szczelnego pakietu. Powłoka pirolityczna, czyli twarda, powstaje w wysokiej temperaturze na linii produkcji szkła i jest odporna mechanicznie. Izoluje słabiej, ale sprawdza się tam, gdzie szkła nie zamyka się w pakiecie, na przykład przy renowacji starszej stolarki.
Ug, g i Lt, czyli trzy liczby z karty pakietu szybowego
- Ug: współczynnik przenikania ciepła przez sam pakiet, w W/m²K. Im niższy, tym mniej ciepła ucieka przez szkło.
- g: procent energii słonecznej, który przechodzi do wnętrza. Wyższy daje więcej darmowego ciepła zimą, ale latem zwiększa ryzyko przegrzewania.
- Lt: procent światła widzialnego, który przepuszcza pakiet.
Ug nie należy mylić z Uw, który opisuje całe okno, razem z profilem i ramką dystansową. To Uw podlega wymaganiom WT 2021.
Szyba niskoemisyjna nie jest przy tym szybą przeciwsłoneczną. Pierwsza zatrzymuje ciepło wychodzące z domu, natomiast druga obniża współczynnik g, czyli ogranicza energię słoneczną wpadającą do środka. Obie funkcje łączą powłoki selektywne, przeznaczone do dużych przeszkleń narażonych na przegrzewanie.
Ile powłok niskoemisyjnych ma pakiet dwu- i trzyszybowy?
Pakiet dwuszybowy ma jedną komorę i jedną powłokę, a trzyszybowy dwie komory i dwie powłoki, po jednej w każdej z nich. Komory wypełnia się argonem lub kryptonem, które przewodzą ciepło słabiej niż powietrze.
Trzecia tafla zmniejsza straty ciepła przez szkło o połowę, ale wpuszcza mniej światła i słońca, a skrzydło staje się cięższe. Dlatego od północy, gdzie zysków słonecznych jest niewiele, liczy się przede wszystkim niskie Ug.
„Pakietu szybowego nie trzeba dobierać do całego domu jednakowo. Od północy liczy się każda dziesiąta część Ug, natomiast przy dużym przeszkleniu od południa równie ważne jest to, ile słońca szyba wpuści zimą i jak osłonić wnętrze latem” — mówi Dariusz Zabielski, dyrektor handlowy w firmie Domel Sp. z o.o.
Przy wyborze okien PVC i aluminiowych warto poprosić doradcę o kartę pakietu z wartościami Ug, g i Lt.
Kiedy szyba niskoemisyjna ma ograniczenia?
W chłodne, wilgotne poranki jesienią i wiosną na zewnętrznej szybie może pojawić się rosa. Dobrze izolujący pakiet wypuszcza tak mało ciepła, że zewnętrzna tafla wychładza się w nocy jak szyba samochodu i skrapla się na niej wilgoć. Rosa znika, gdy szkło ogrzeje się w ciągu dnia. Inaczej jest z parą między szybami, ponieważ oznacza ona rozszczelnienie pakietu.
Powłoka poprawia wyłącznie szybę. Na Uw wpływają też profil, ramka dystansowa i montaż, dlatego pakiet o Ug 0,5 W/m²K w nieszczelnie osadzonym oknie nie da oczekiwanego efektu. Samej powłoki magnetronowej nie nałożysz również na szybę w istniejącym oknie, bo nanosi się ją w zakładzie produkcji szkła, zanim powstanie pakiet.
Jak sprawdzić, czy okno ma szybę niskoemisyjną?
Pierwszym źródłem jest karta techniczna okna. Ug pakietu na poziomie 1,1 W/m²K lub niższym oznacza, że pakiet ma powłokę niskoemisyjną. Opis pakietu bywa też nadrukowany na ramce dystansowej.
Prostym sprawdzianem jest test płomienia. Gdy zbliżysz zapaloną zapalniczkę do szyby, zobaczysz kilka odbić płomienia, po jednym od każdej powierzchni szkła. Odbicie od powierzchni z powłoką ma inny kolor niż pozostałe. Pewniejszy wynik daje detektor powłok, czyli urządzenie przykładane do szyby, które wskazuje, na której tafli jest powłoka.
FAQ
Czy szybę niskoemisyjną można zamontować w starych oknach?
W ramie w dobrym stanie można wymienić cały pakiet na nowy, z powłoką, o ile skrzydło pomieści jego grubość. Nowa szyba nie poprawi jednak nieszczelnego profilu ani zużytych uszczelek.
Czy szyba niskoemisyjna przyciemnia wnętrze?
Każda tafla i powłoka nieco obniża współczynnik Lt. W przykładowym zestawieniu pakiet trzyszybowy przepuszcza 55% światła, a dwuszybowy 70%, co ma znaczenie w małych oknach od północy.
Czy szyba niskoemisyjna chroni przed upałem?
Tylko częściowo, ponieważ jej zadaniem jest zatrzymanie ciepła w domu zimą. Latem energię słoneczną ogranicza dopiero niższy współczynnik g albo osłony zewnętrzne, takie jak rolety lub żaluzje fasadowe.
Który pakiet szybowy sprawdzi się w twoim domu?
Wybór zależy od strony świata, wielkości przeszkleń i tego, czy budujesz dom, czy wymieniasz okna w istniejącym budynku. Jeśli zależy Ci na najniższych rachunkach albo masz dużo okien od północy, pakiet trzyszybowy z Ug ok. 0,5 W/m²K da najmniejsze straty ciepła. Przy dużych przeszkleniach od południa, na przykład drzwiach przesuwnych HST, warto zestawić Ug ze współczynnikiem g i zaplanować osłony na lato. Przy renowacji starszej stolarki rozwiązaniem może być wymiana samego pakietu. Konfigurację warto omówić w salonie partnerskim, gdzie doradca porówna parametry pakietów z projektem domu.